Blog > Komentarze do wpisu
Terminy - nokturn

(z łac. nocturnus – nocny, od nox, noctis – noc) – obraz przedstawiający scenę nocną, zwłaszcza w przyrodzie.

Średniowiecze i renesans właściwie nie znały nokturnu, który trudno było umieścić w ówczesnym nurcie malarstwa religijnego. Pierwszym twórcą znanym z obrazów nocnych był Caravaggio, który spopularyzował w Europie malarstwo wysokiego kontrastu, np. Powołanie świętego Mateusza z 1599 roku. Na wspomnianym obrazie panuje półmrok, rozświetlany pasmem ukośnego światła. Nie jest to nokturn sensu stricto, ponieważ pojęcie to odnoszone jest zwykle do pejzaży. Caravaggio spopularyzował jednak noc. To właśnie uczniowie Caravaggia są twórcami tzw. maniera tenebrosa, stylu akcentującego ciemność i silne kontrasty świetlne (w tym stylu tworzył np. Jose de Ribera).

Wpływów Caravaggia dopatruje się u francuskiego malarza Georges'a de La Toura (1593-1652), którego "hiperrealistyczne", ale też symboliczne studia nocnych scen dalece wykraczają poza kanony epoki, w której tworzył. Charakterystyczne dla La Toura są nocne, kameralne sceny rodzajowe, najczęściej oświetlone pojedynczą świecą, której specyficzny, falujący płomień i pióropusz dymu są znakiem rozpoznawczym malarza. Owe nokturny należą przez swoją domową atmosferę do rzadkiej kategorii "nokturnów ciepłych". O ile wspomniani w tym artykule malarze nokturnów malowali zwykle noc niespokojną (Caravaggio), dramatyczną (Goya) lub chłodną (Whistler), o tyle de la Tour tworzył przedstawienia bezpiecznej, spokojnej ciemności.

Barok i rokoko to epoki światłości, a do tematu nocy sięgali podówczas głównie mniej znani pejzażyści oraz niektórzy malarze z Niderlandów, np. Rembrandt, autor Straży nocnej (1642). W istocie jednak płótno było źle konserwowane i przybrało swój ciemny koloryt już po śmierci autora. W XX wieku po konserwacji przemianowano je pospiesznie na Wymarsz strzelców, gdy okazało się, że scena odbywa się w pełni dnia. Podejrzenia były jednak uprawnione – Rembrandt lubował się w scenach nocnych, podobnie zresztą jak bliski mu Frans Hals.

Nokturn w pełni tego słowa pojawił się w romantyzmie. Malarze w tym okresie uwielbiali niedoświetlenie i noc, które utożsamiali z siedliskiem uczuć i nieznanego. Zwrócili się też ku przyrodzie. Caspar David Friedrich jest autorem wielu nokturnów, m.in. Drzew w świetle księżyca oraz Il Tramonto z ok. 1830 roku.

1.Caravaggio, Powołanie świętego Mateusza, 1599. 2. William Turner, Rybacy na morzu, 1796.

niedziela, 07 marca 2010, kathleena

Polecane wpisy

  • update

    Witajcie drodzy czytelnicy! Niezmiernie się cieszę, że informacje na blogu Wam pomagają, że nadal odwiedzacie stronę mimo braku jakiejkolwiek aktualizacji od po

  • Pablo Picasso przy pracy (film)

    Źródło: "Picasso and Matisse" documentery. Muzyka: James Horner - "Of One Heart Of One Mind" ("A Beautiful Mind" soundtrack). Byk.

  • Vincent Van Gogh - autoportrety (film)

    Vincent Van Gogh Dutch Artist 1853-1890 "Self Portraits" by Philip Scott Johnson.

Komentarze
2012/01/05 15:03:03
Muszę odnieść się do opisu obrazu Velazqueza "Panny dworskie" (Las Meninas). Czytałem już wiele różnych opisów treści tego obrazu. Krytycy prześcigają się w pomysłach. Nonsensów wymyślono mnóstwo na ten temat. Tak jak wszystkie inne interpretacje, ta, zamieszczona tutaj jest błędna. Malarz nie portretuje infantki, jest to niemożliwe. Velazquez patrzy w kierunku widza, nasz wzrok spotyka się z jego spojrzeniem. On portretuje króla i królową, którzy odbijają się w lustrze na przeciwległej ścianie, a królem i królową jest widz, który stoi przed obrazem. Istotą zamysłu autora jest włączenie widza w całą scenę i postawienie go w roli króla. W tym jest sedno sprawy. Oglądając obraz mamy się poczuć jak władcy, być władcą, w centrum sceny, portretowani przez nadwornego malarza, a przed nami, w odwiedzinach, infantka ze swoją świtą. Stajemy się ważniejsi niż córka króla w centrum obrazu. Można tu szukać pewnych analogii w innych obrazach z lustrem, które też coś odbija, co jest istotne dla wymowy dzieła. Tutaj wymowa jest właśnie taka. W pewnym momencie nie rozumiano o co chodzi i przecięto obraz na trzy części. Zrobiono z niego jedynie portret infantki. Dzisiaj oglądamy docenioną, zszytą całość.