Blog > Komentarze do wpisu
Terminy - kolumna

Element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną. Jej dolną część tworzy baza, środkową trzon, a wieńczy głowica. Wspiera się na niej belkowanie, a od czasów rzymskich także łuk.

W starożytności stosowane były kolumny następujących porządków architektonicznych:

  • dorycki – o wysokości od 8 do 12 modułów w starożytnej Grecji i 16 modułów w starożytnym Rzymie

  • joński – o wysokości od 16 do 20 modułów

  • koryncki – o wysokości jak w porządku jońskim, czyli od 16 do 20 modułów

  • kompozytowy – o wysokości 20 modułów

  • toskański – o wysokości 14 modułów

Kolumny stosowano między innymi w następujących budowlach:

  • propyleje

  • stoa

  • portyk

  • buleuterion

  • łukach triumfalnych

1-doryncki, 2-joński, 3-koryncki, 4-toskański, 5-kompozytowy, 6-porządek spiętrzony, 7-wielki porządek, 9-świątynia dorycka i jej elementy.

Porządki architektoniczne. Wykształcone w różnych okresach antyku style budowlane charakteryzowały się odmiennymi typami kolumn, formami kapiteli, belkowaniem, konstrukcją dachu i określonymi proporcjami. Według ścisłych zasad dolna średnica kolumny pozostawała w określonym stosunku do jej wysokości; zasady te odnosiły się także do ustalanie odstępu między kolumnami i wysokości całej budowli.
Najstarszy jest dorycki porządek architektoniczny. Był rozpowszechniony przede wszystkim w macierzystej Grecji; pojawił się tam w VII w.p.n.e. Kolumna dorycka czerpała z wzorów egipskich, nie miała bazy i stała bezpośrednio na ziemi, trzon był głęboko żłobkowany, a kapitel składał się z niższego, półcylindrycznego członu, tak zwanego echinusa, i spoczywającego na nim kwadratowej płyty. Belkowanie doryckie przypominało drewniane konstrukcje epoki archaicznej. Nad architrawem znajdował się fryz z metopami i tryglifami.
Joński porządek archit. zdobył popularność na początku VI w. p.n.e., początkowo w Azji Mniejszej i na wyspie Samos. W świątyniach Attyki pojawił się dopiero w połowie V w.p.n.e. Smuklejsza od doryckiej kolumna jońska posiadałą wieloczęściową  bazę, składającą się z jednego wklęsłego i jednego lub - w bazie porządku attycko-jońskiego - dwóch wypukłych wałków. Kapitel był dwuczęściowy; na okrągłęj, zdobionej ornamentami, cylindycznie wykończonej płycie spoczywał szeroki przypominający siodło człon, zakończony po obu stronach zawiniętymi do dołu wolutami. Całość wieńczyła niska czworokątna płyta. Belkowanie składało się z dwu- lub trzyczęściowego architrawu i umieszczonej nad nim ząbkowanej listwy, ponad którą znajdował się geison.
Koryncki porządek archit.  pojawił się dopiero w V w.p.n.e. w Atenach; jest właściwie  odmianą jońskiego i różni się od niego tylko smuklejszymi proporcjami kolumny i kapitelem, w którym obok czterech ukośnie ustawionych i sielnie wychylonych wolut występuje bogata ornamentyka roślinna, przede wszystkim palmeta i akant. Obok tych porządków archit. pochodzących z Grecji, w starożytności odgrywał pewną rolę porządek etrusko-włoski. Ukształtował się na terenach oddziaływania sztuki etruskiej, a przejęli go architekci rzymscy. Stosowana w nim kolumna toskańska łączyła bazę kolumny jońskiej z kapitelem doryckiej. W epoce hellenizmu Rzymianie stosowali greckie prządki architektoniczne, a nawiązując do ich form wynaleźli własny porządek zwany kompozytowym (kapitel jest kontynuacją kapitelu korynckiego).

niedziela, 07 marca 2010, kathleena

Polecane wpisy

  • update

    Witajcie drodzy czytelnicy! Niezmiernie się cieszę, że informacje na blogu Wam pomagają, że nadal odwiedzacie stronę mimo braku jakiejkolwiek aktualizacji od po

  • Pablo Picasso przy pracy (film)

    Źródło: "Picasso and Matisse" documentery. Muzyka: James Horner - "Of One Heart Of One Mind" ("A Beautiful Mind" soundtrack). Byk.

  • Vincent Van Gogh - autoportrety (film)

    Vincent Van Gogh Dutch Artist 1853-1890 "Self Portraits" by Philip Scott Johnson.