Blog > Komentarze do wpisu
Działalność rzeźbiarska Santi Gucciego (1530-1599/1600)
  • Przybywa do Polski w latach ’60 XVI w.
  • Urodzony we Florencji; ojciec restaurator florenckiej katedry Giovani di Niccolo Albenghi Gucci (zw. Giovani della Camilla)
  • Był przyrodnim bratem Francesca Camilliani, ucznia Baccio Bandinellego i prawdopodobnie Gucci też się u niego kształcił
  • Nadworny artysta króla Stefana Batorego i Anny Jagiellonki, Zygmunta Augusta, Stefana Batorego, Henryka Walezego
  • Wykonywał również prace dla rodów magnackich; Myszkowskich, Firlejów
  • Na początku działalności rzeźbiarskiej w Polsce istniał jako lapicyda, który dostarczał wzorów do maszkaronów attyki na sukiennicach w Krakowie


Dzieła architektoniczne:
1.    Rezydencja pałacowa Myszkowskich w Książu Wielkim, 1585-95.
2.    Dom przy Kanonicznej 21 w Krakowie, 1582-92.
3.    Rezydencja w Łobzowie dla Stefana Batorego, 1585-87.
4.    Zamek W Baranowie, 1591-1606.
5.    Kaplica Myszkowskich przy kościele Domnikańskim Krakowie, 1603-14.
6.    Kaplica św. Anny w Pińczowie, 1600.

Dzieła rzeźbiarskie:

NAGROBEK ZYGMUNTA AUGUSTA (1574-75):

  • Zygmunt August początkowo prace zlecił Padovano, on jednak w czasie prac umiera. Realizacje przejmuje Santi Gucci i przypuszcza się, że artysta wzoruje się na manierze rzeźbiarskiej swego poprzednika rezygnując z własnego stylu.
  • Został ustawiony w kaplicy w nowej wnęce arkadowej, która powstała przez podniesienie sarkofagu Zygmunta Starego w górę i usunięcie spod niego cokołu- to dało nagrobek piętrowy.
  • Wykonany z czerwonego marmuru węgierskiego.
  • W głębokiej wnęce zamkniętej łukiem koszowym, umieszczono sarkofag o zwężającej się ku dołowi ścianach podpartymi niedźwiedzimi łapami.
  • Wąską archiwoltę, spiętą kluczem w formie główki z uskrzydlonym aniołkiem, wypełniają główki kobiece w diademach, ujęte w liście akantu- wprowadzone po raz pierwszy, w nagrobku Uchańskich kontynuacje.
  • W postumentach pilastrów po obu stronach umieszczono zwijane kartusze herbowe z herbami Polski, Litwy, Sforzów.
  • Figura króla wzorowana na figurze Zygmunta Starego, ze zmianami w układzie ciała; ma na sobie zbroje późnorenesansową, w prawej dłoni jabłko, w lewej berło.
  • Portret potraktowany z dużym weryzmem i drobiazgowością
  • Dekoracje guzami, wolutami- charakterystyczne dla Gucciego.

 

POMNIK ANNY JAGIELONKI (1574-75):

  • Umieszczona w Kaplicy Zygmuntowskiej.
  • Wykonane z czerwonego marmuru.
  • Płyta z przedstawieniem królowej, prawie bez obramienia architektonicznego; umieszczone na przedpiersiu stalli królewskich.
  • Opiera się na niskim cokole, wypełnia całkowicie przez tablice inskrypcyjną; cokół z boków ujmują dwuczęściowe postumenty zwieńczone kulami.
  • Umieszczono herby; Polski i Litwy po lewej, Aragonów i Sforzów po prawej.
  • Kartusz z orłem i cyfrą królowej zachodzi na fałdy sukni.
  • Królowa spoczywa na wznak, wsparta na poduszkach zwrócona frontalnie do widza = nienaturalny układ, jakby chciano przytwierdzić ją do tła.
  • Portret werystyczny.
  • Tendencje dekoracyjne znajdują wyraz w drobiazgowym opracowaniu korony, głowicy berła, łańcuchach z zawieszeniem.
  • Tendencje dekoracyjne znajdują wyraz w drobiazgowym opracowaniu korony, głowicy berła, łańcuszka z zawieszeniem.
  • Płaszczyznowo-linearne opracowanie postaci królowej jest bliskie figurze nagrobnej Barbary Firlejów w Janowcu.
  • Twarz wykazuje cechy podobne do Zygmunta Augusta, obie opracowane syntetycznie, kontur czysty rysunek bez gry światłocieniowej.


POMNIK NAGROBNY ANDRZEJA I BARBARY FIRLEJÓW W JANOWCU (1588-87):

  • Wykonany w całości z kamienia w układzie piętrowym.
  • Dwie nisze jedna nad drugą, oddzielone belkowaniem, flankowane pilastrami.
  • Pojawia się tu płaski ornament rośliny, syntetyczny, złożony z kielichów kwiatowych, spośród których wychylają się makówki. Zakończenie ornamentu tworzą 3 kwiaty przypominające rumianki (ulubiony ornament dekoracyjny ostatniej ćw. XVI w.).
  • W płytkich niszowych wnękach ustawiono ukośne płyty z wyrzeźbionymi przedstawieniami zmarłych.
  • Nienaturalne pozy postaci.
  • W sposobie rzeźbienia odnajdujemy analogie do dzieła Santi Gucciego z kaplicy Batorego; styl płaszczyznowo-linearny, bogata ornamentyka.


NAGROBEK STEFANA BATOREGO (1594-95):

  • Ustawiony w mauzoleum przy katedrze wawelskiej.
  • Jedyne sygnowane dzieło przez Santi Gucciego.
  • W umowie podano dokładny opis wyglądu nagrobka pod względem; forma, treść, kolorystyka..
  • Wykonany z białego kamienia i czerwonego marmuru.
  • Opiera się na schemacie łuku triumfalnego.
  • Składa się z wysokiego 2 poziomowego cokołu, na którym wspiera się wysoka arkada środkowa.
  • Na bocznych niszach alegorie; Roztropności (z wężem i gołębiem w ręku) i Męstwa (z kolumną i lwem).
  • Niektóre elementy architektoniczne nie posiadają funkcji konstrukcyjnej, ale spełniają wyłącznie funkcje konstrukcyjną.
  • Układ ciała króla; nienaturalna poza, a realizm rysów twarzy i elementów stroju. Figura jakby zawisła w przestrzeni, wymyślny splot nóg, niemal pionowe ustawienie torsu, horyzontalna linia fałdów płaszcza. Wielka dbałość o szczegóły= „Horror vacui”.


STALLE W KAPLICY BATOREGO (1594-95):

  • Uznaje się za dzieło Gucciego.
  • Wykonane z czerwonego marmuru piaskowca, alabastru.
  • O 3 siedzeniach z wysokim zapleckiem wypełnionym trzema ślepymi arkadami z herbem Polski w półkolistym zwieńczeniu przedpiersie podzielone pilastrami i dyskami na geometryczne pola.
  • Tympanon wypełniają putta podtrzymujące pod kartuszem z Orłem koronę królewską
  • Dekoracje w formie; główek aniołków, rozetki, gwiazdki.
  • Dekoracja przedpiersia w innym charakterze stylistycznym; dekoracje ma wiele cech wspólnych z elementami ornamentalnymi z Kaplicy Zygmuntowskiej, = dlatego to łączone jest z warsztatem Berecciego.


Prace warsztatowe:
Nie można stwierdzić osobistego udziału Santi Gucciego w wykonaniu kilku dzieł, ale wykazują wiele cech stylowych.
W Pińczowie powstał pod koniec XVI w. istniał wielki warsztat architektoniczno-rzeżbiarski, prowadzony przez Gucciego, po jego śm. przez Błażeja Gocmana.

NAGROBEK GRZEGORZA I KATARZYNY BRANICKICH:

  • Ustawiony w kaplicy grobowej przy kościele w Niepołomicach.
  • Schemat kompozycyjny to powtórzenie układu ze stalli Batorego; na wysokim cokole, podzielonym pilastrami na 3 pola, wznosi się przestrzenna kompozycja arkadowa, której środkowa archiwolta opada na 2 kolumny jońskie, boczne zaś na pilastry.
  • Kamień w 2 kolorach.
  • Motywy dekoracyjne typowe dla Gucciego; czaszka z piszczelami, uskrzydlone główki aniołków, zawijane kartusze, guzy i symetryczne skomponowane pionowe ornamenty liściasto-kwiatowe na pilastrach.
  • Klęczące figury; wykonane przez współpracowników i są pierwszymi w polskiej rzeźbie nagrobkowej prawie pełnoplastycznymi figurami klęczącymi.


NAGROBEK ARNULFA STANISŁAWA UCHAŃSKICH (ok. 1590):

  • Znajduje się w Uchaniach na Lubelszczyźnie.
  • Podobne motywy ornamentalne tj. w nagrobku Firlejów; wzbogacono go dodatkowo o główki kobiece w zwieńczeniu, guzy „gucciowskie”. Bogactwo dekoracji sprawia raczej wrażenie dekoracji ściennej niż przestrzennej architektury nagrobnej.


NAGROBEK PAWŁA I ANNY UCHAŃSKICH (POCZ. XVI w.):

  • Wykonany z piaskowca i marmurowymi inkrustacjami, alabastrowe figury zmarłych, pierwotnie polichromowany.
  • Bogata dekoracja roślinno-zwierzęca.


Pozostałe prace warsztatowe:

  • Nagrobki pojedyncze; Stanisława Zbąskiego w Kurkowie i Andrzeja Nowiny Kośli w Krasiniku. Piętrowy; Arnulfa i Stanisława Kobylnickiego i jego żony w Kobylnikach.
  • Chrzcielnice; w kaplicy grobowej Branickich, w kościele parafialnym w Kazimierzu z 1587, w Janowcu z 1598 i w Sancygniowie.
  • Fontanny.
  • Epitafia; Katarzyny z Rapów Fogelderowej z 1575 znajdującego się zew. ścianie kościoła Mariackiego i Jana Zaborowskiego w krużgankach kościoła dominikanów oraz tablicę erekcyjną umieszczoną w kaplicy Przemienienia Pańskiego w tym kościele.


CECHY STYLOWE:

  • Ozdobność, bogata dekoracyjność, aż odmaterializowanie rzeczywistości.
  • „Horror vacui”.
  • Płaszczyznowość uzyskiwana przez rozpięcie całej kompozycji na ścianie.
  • Afunkcjonalność struktury architektonicznej.
  • Formy; miękkie, lekkie, fantazyjne, dalekie od ideałów klasycznych dojrzałego renesansu.
  • W oddaniu postaci z jednej strony stylizacja w oddaniu postaci, w sztucznych pozach i układzie szat, a werystycznie ukazana twarz.
  • Charakterystyczne motywy ornamentalne; rozetki pojedyncze lub w rzędach, wazy płomieniste, gzymsy ozdobione rzędem spłaszczonych liści akantu, guzy „gucciowskie”.
  • Styl Gucciego to połączenie cech włoskich z krakowskimi.
  • Analogie; pęki owoców na łodyżkach z nagrobka Branickich z ornamentem archiwolt w Badii koło Fiesole; wielobarwność wątków kamiennych z S. Maria Novella we Florencji lub nagrobków Mina da Fiesole lub Rosselliniego.
  • Mistrzostwo techniczne
piątek, 20 listopada 2009, kathleena

Polecane wpisy

  • update

    Witajcie drodzy czytelnicy! Niezmiernie się cieszę, że informacje na blogu Wam pomagają, że nadal odwiedzacie stronę mimo braku jakiejkolwiek aktualizacji od po

  • Pablo Picasso przy pracy (film)

    Źródło: "Picasso and Matisse" documentery. Muzyka: James Horner - "Of One Heart Of One Mind" ("A Beautiful Mind" soundtrack). Byk.

  • Vincent Van Gogh - autoportrety (film)

    Vincent Van Gogh Dutch Artist 1853-1890 "Self Portraits" by Philip Scott Johnson.